Klasy energetyczne A+–G – co zmieni dyrektywa EPBD i kiedy?

Literowe klasy energetyczne – jak na lodówkach i pralkach – mają trafić także na świadectwa charakterystyki energetycznej budynków. Wymusza to unijna dyrektywa EPBD z 2024 roku, a polskie Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało już skalę A+–G. W tym artykule wyjaśniamy, co już obowiązuje, co dopiero się zmieni i czy właściciele mieszkań i domów powinni dziś cokolwiek robić.

W tym artykule dowiesz się:

1. Czym są klasy energetyczne budynków?
2. Co mówi dyrektywa EPBD?
3. Jaki jest stan prawny w Polsce w 2026 roku?
4. Od czego będzie zależeć klasa Twojego budynku?
5. Co klasy oznaczają dla właścicieli mieszkań i domów?
6. Czy trzeba wymienić obecne świadectwo?

Klasa energetyczna to uproszczona, literowa ocena efektywności energetycznej budynku lub lokalu. Zamiast interpretować liczby w kWh/(m²·rok), kupujący czy najemca od razu zobaczy, czy nieruchomość jest energooszczędna (A+, A) czy energochłonna (F, G). W wielu krajach UE klasy są standardem od lat – w Polsce obecne świadectwa podają wyłącznie wskaźniki EP, EK i EU.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) wprowadza we wszystkich państwach UE wspólną skalę klas od A do G:

• Klasa A odpowiada budynkom zeroemisyjnym; państwa mogą dodać klasę A+ dla budynków jeszcze lepszych.
• Klasa G obejmuje najmniej efektywne budynki w danym kraju – około 15% krajowego zasobu.
• Pozostałe klasy (B–F) są rozdzielone między tymi skrajnymi wartościami.

Dyrektywa wyznacza też cele dla całego zasobu budynków:

• budynki mieszkalne: średnie zużycie energii pierwotnej ma spaść o co najmniej 16% do 2030 r. i o 20–22% do 2035 r. w porównaniu z 2020 r., przy czym co najmniej 55% spadku ma pochodzić z renowacji najsłabszych budynków;
• budynki niemieszkalne: renowacja 16% najsłabszych budynków do 2030 r. i 26% do 2033 r.;
• nowe budynki: standard zeroemisyjny – dla budynków publicznych od 2028 r., dla wszystkich od 2030 r.;
• termin wdrożenia: państwa członkowskie miały przenieść dyrektywę do prawa krajowego do 29 maja 2026 r.

Ważne: dyrektywa nie nakazuje właścicielom mieszkań indywidualnych remontów w określonym terminie. Cele dotyczą średniej dla całego kraju, a sposób ich osiągnięcia (np. programy dotacji) ustalają państwa.

Stan na październik 2026 r.: klasy energetyczne A+–G jeszcze nie obowiązują. Przebieg prac:

1. Lipiec 2024 – Ministerstwo Rozwoju i Technologii rozpoczęło konsultacje projektu wprowadzającego klasy charakterystyki energetycznej w skali A+–G.
2. Maj 2025 – kolejna wersja projektu nowego rozporządzenia w sprawie metodologii i świadectw, wdrażającego dyrektywę (UE) 2024/1275. Projekt zakładał wejście w życie 30 czerwca 2026 r.
3. Październik 2026 – rozporządzenie nie zostało jeszcze wprowadzone; świadectwa wystawia się według dotychczasowego wzoru, bez litery klasy.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie, zaktualizujemy ten artykuł. W każdej chwili możesz też zapytać naszych audytorów o aktualny stan prawny.

Klasa ma być wyznaczana przede wszystkim na podstawie wskaźnika EP – rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną. Na EP wpływają trzy grupy czynników:

• Izolacja budynku – ocieplenie ścian, dachu, stropu nad piwnicą, jakość okien.
• Sprawność instalacji – kocioł, pompa ciepła, wentylacja z rekuperacją, izolacja przewodów.
• Źródło energii – to często czynnik decydujący. Ten sam dom ogrzewany kotłem węglowym i pompą ciepła z fotowoltaiką może dzielić kilka klas.

Z praktyki audytora: w mieszkaniach w blokach z wielkiej płyty, które przeszły termomodernizację i są podłączone do sieci ciepłowniczej, dużo zależy od tego, jak lokalna sieć wytwarza ciepło. Dlatego dwa podobne mieszkania w różnych miastach mogą mieć wyraźnie różne EP.

• Porównywalność ofert: kupujący i najemcy łatwiej porównają nieruchomości, a klasa może stać się argumentem w negocjacjach ceny.
• Finansowanie: banki już dziś oferują lepsze warunki dla budynków energooszczędnych – klasa ułatwi ocenę. Więcej w artykule o eko-kredytach.
• Dotacje: programy wsparcia termomodernizacji mogą w przyszłości odwoływać się do klas, np. premiować poprawę o kilka klas.
• Brak nowych obowiązków dla właścicieli: w zapowiedziach ministerstwa klasy nie tworzą nowych obowiązków dla właścicieli, kupujących ani najemców – zmienia się sposób prezentacji wyniku na świadectwie.

Nie. Projekt przepisów przewiduje, że świadectwa sporządzone przed wejściem nowego rozporządzenia zachowują ważność przez 10 lat od wystawienia. Jeśli sprzedajesz lub wynajmujesz nieruchomość teraz, zamów świadectwo według obecnych zasad – czekanie na klasy nie ma uzasadnienia, a brak dokumentu grozi grzywną.

Jeśli planujesz termomodernizację, warto zrobić ją przed zamówieniem świadectwa – dokument od razu pokaże lepsze parametry. Pamiętaj też, że wymiana źródła ciepła, okien czy docieplenie powodują, że wcześniejsze świadectwo traci ważność.

Więcej o samej dyrektywie przeczytasz w artykule EPBD – co to jest i dlaczego jest ważne, a o wskaźnikach EP, EK i EU w kompendium wiedzy o świadectwie energetycznym.

Potrzebujesz świadectwa już teraz? Audytorzy Certyfikato przygotują je online, standardowo w 48 godzin – zamów świadectwo od 129 zł.

Źródła: Dyrektywa (UE) 2024/1275 (EPBD); komunikat MRiT „Klasy charakterystyki energetycznej budynków – ruszają konsultacje” (lipiec 2024); projekt rozporządzenia w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku (maj 2025).